Uitagenda
Zien en doen
Plan bezoek

De Grote Kerk in Apeldoorn

De Loolaan, één van de meest statige lanen in Apeldoorn, wordt gedomineerd door de monumentale Grote Kerk. Deze kerk wordt ook wel de Koninginnekerk genoemd, is één van de oudste gebouwen en heeft een rijke, koninklijke geschiedenis. 

De Grote Kerk van Apeldoorn heeft historische banden met Paleis het Loo en heeft een zichtbaar rijk, koninklijk verleden. De kerk is gebouwd in Neorenaissance stijl en doet haar naam eer aan met een lengte van zo'n 50 meter, een breedte van ongeveer 30 meter en een grootste hoogte van het interieur van eveneens 20 meter. De toren is maar liefst 62 meter hoog en er zijn 1500 zitplaatsen. De kerk wordt vandaag de dag nog steeds intensief gebruikt door haar kerkelijke gemeenschap, maar is ook geschikt voor concerten en evenementen.


Open Kerk in de Grote Kerk

Altijd al willen weten hoe de indrukwekkende Grote Kerk er van binnen uit ziet? In de zomermaanden staan de deuren ieder weekend wagenwijd voor je open! Van zaterdag 16 juli t/m zondag 10 september 2022 kun je elke zaterdag en zondag op eigen houtje gratis een kijkje nemen in de kerk. Tijdens de openstelling is bovendien het werk van vier exposanten te zien in de expositie 'Leren van Oude Meesters', terwijl er ook nog heerlijk muziek bij gemaakt wordt. De openstelling van de Grote Kerk is steeds van 11.30 uur tot 16.00 uur, de muziek is te beluisteren van 14.00 tot 16.00 uur.

Praktische info


Wist je dat de kerk ooit op een andere plek stond?

De Grote Kerk bevond zich oorspronkelijk op het Raadhuisplein in de binnenstad. De kerk stond eeuwenlang aan de (toen nog) Dorpsstraat. Koning Willem I had namelijk geen trek in een wekelijkse gang van zijn paleis (Paleis Het Loo) naar het centrum van het dorp en zijn stem was vanzelfsprekend doorslaggevend. Hij schonk daarom een nieuw kerkgebouw, ongeveer halverwege Het Loo en het centrum van Apeldoorn, die in 1842 in gebruik werd genomen. Bijzonder zijn de koperkleurige contouren in de bestrating van het Raadhuisplein; dit zijn de contouren van de plek waar de oude Mariakerk vroeger stond!

De brand

Door toedoen van onvoorzichtige loodgieters brandde dit kerkgebouw in 1890 helemaal af. De loodgieters waren bezig onderhoudswerkzaamheden, maar wilden een begrafenis van een kennis op de tegenover gelegen begraafplaats bijwonen. Ze lieten het toezicht over aan een leerling, die stiekem ook even naar de begrafenis ging kijken, waarna waarschijnlijk wat vonken en de harde wind hun werk deden.

Nieuwe Grote Kerk

De afgebrande kerk moest dus worden vervangen. Er werd een ontwerpwedstrijd georganiseerd door de toenmalige kerkvoogden. Het project mocht in totaal niet meer dan 170.000 gulden kosten. De wedstrijd liep uit op een soap, want de vakjury, bestaande uit drie ervaren architecten, koos voor het ontwerp van Paul du Rieu, maar de kerkvoogden voor het ontwerp van Jan Verheul. De kerkvoogden hielden voet bij stuk en Jan Verheul ontwierp de Nieuwe Grote Kerk.

Op 16 april 1891 legde de toen 10-jarige prinses Wilhelmina de eerste steen. Zij woonde met haar moeder Koningin Emma ook de eerste kerkdienst bij op zondag 25 september 1892. Bij de bouw werden er grote hoeveelheden bakstenen gebruikt van de afgebrande Nieuwe Kerk. In 1892 werd de kerk in gebruik genomen. Tot aan haar dood was koningin Wilhelmina regelmatig te vinden in de Grote Kerk.


Over het interieur

In de kerk bevindt zich de zogenaamde Koninginnebank, die ook wel Wilhelminabank, of Hofbank wordt genoemd. Een speciale ingang van de kerk (onder de toren) verschaft toegang tot deze ereplaats. Tot 1985 waren zowel deze ingang en de Hofbank alleen toegankelijk voor leden van de Koninklijke familie. De kerk wordt van tijd tot tijd nog steeds door de koninklijke familie bezocht.

De gerestaureerde preekstoel is van de grond tot aan het hoogste punt ruim 10 meter hoog. Links en rechts van de preekstoel bevinden zich twee opmerkelijke gebrandschilderde ramen. Het zogenaamde Wilhelminaraam, rechts van de preekstoel is een geschenk aan Wilhelmina van diverse universiteiten, hogescholen en studentencorpora ter gelegenheid van haar 40-jarig regeringsjubileum. Het linkerraam heet het Beatrixraam en is in 2005 geschonken aan Koningin Beatrix ter gelegenheid van haar 25-jarig regeringsjubileum.


Beeld van koningin Wilhelmina

Pal voor de Grote Kerk staat een levensgroot standbeeld van koningin Wilhelmina. Het bronzen beeld is 1.92 meter hoog en werd vervaardigd door de kunstenares Greet Grottendieck, in opdracht van de Apeldoornse Rotary. Het beeld werd op 5 september 1998 onthuld door prinses Margriet.

Het beeld is bewust niet op een sokkel geplaatst, omdat de kunstenares haar werkstukken bewust temidden van de mensen neer wil zetten. "De figuren die ik uitbeeld, kun je overal tegenkomen", aldus kunstenares Grottendieck. De vorstin is wandelend - in de richting van Schouwburg Orpheus - afgebeeld terwijl zij een hoed op heeft en een parasol draagt.


Praktische informatie


 

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en blijf geïnformeerd!